احتمالا در فصل های بهار و پاییز بارها تجربه کرده اید که با آغاز گرده افشانی گیاهان ، ناگهان دچار حملات مکرر عطسه، گرفتگی و آبریزش بینی، خارش طاقت فرسای چشم ها و گاهی احساس خستگی مداوم می شوید. شاید بارها به این فکر افتاده اید که چرا این واکنش های آلرژیک هر سال تکرار می شوند و راه درمان آن چیست ؟ در ادامه این مطلب، راهکارهایی برای درمان حساسیت فصلی ارائه خواهیم کرد.
چرا دچار حساسیت فصلی می شویم؟
در برخی افراد سیستم ایمنی بدن، گرده های بی ضرر درختان، علف ها یا گیاهان را به اشتباه به عنوان یک تهدید جدی شناسایی می کند.وقتی گرده ها وارد بینی، چشم یا گلو می شوند، بدن دستور آزادسازی ماده ای به نام هیستامین را می دهد.
هیستامین عامل اصلی علائم حساسیت فصلی است :
- التهاب و تورم مخاط بینی
- عطسه
- ترشحات
- خارش و قرمزی چشم.
به همین دلیل، یکی از راههای اصلی و رایج درمان حساسیت فصلی، مصرف آنتی هیستامین ها است که اثر این ماده را در بدن خنثی می کنند.
راه های درمان حساسیت فصلی در منزل
حساسیت فصلی بهار و پاییز بر اساس شدت و نوع علائم، متفاوت است. در ادامه، مهم ترین راهکارهای علمی تأیید شده را به ترتیب اولویت معرفی می کنیم:
1.اقدامات غیر دارویی
- 🌞در روزهای گرم که میزان گرده هوا بالاست، بهتر است در خانه بمانید.
- ☘ از چمن زنی، باغبانی و سایر کارهایی که گرده را بلند می کنند، اجتناب کنید.
- 🚿پس از ورود به خانه، لباس های خود را تعویض کرده و دوش بگیرید تا گرده های روی پوست و موی شما پاک شوند .
- 👚لباس ها را در فضای باز خشک نکنید، زیرا گرده به ملحفه و حوله می چسبد .
- 👃🏻شستشوی بینی با محلول نمکی، یکی از مؤثرترین، ارزان ترین و سریع ترین راهکارها برای تخلیه مخاط و شستشوی آلرژن ها از مجاری بینی است .
- دستگاه های تصفیه هوا با فیلتر HEPA قادر به جذب و حذف ذرات آلرژی زای معلق در هوای داخل ساختمان هستند.
فیلترهای HEPA می توانند بیش از ۹۹/۹۷ درصد ذرات با اندازه ۰/۳ میکرون و بالاتر را جذب کنند. این بدان معناست که این فیلترها به طور مؤثری گرده ها را از هوای داخلی حذف می کنند.
2.اقدامات دارویی
اگر با رعایت موارد گفته شده بهتر نشدید، پیشنهاد می کنیم از داروهای زیر با تجویز و نظر پزشک استفاده کنید.
۱. اسپری های بینی کورتیکواستروئیدی
- نمونه: فلوتیکازون (Flonase) و بودزوناید (Rhinocort)
- کاربرد : قویترین گزینه برای گرفتگی بینی؛ همچنین عطسه و آبریزش را کاهش میدهد.
۲. آنتی هیستامین های خوراکی
- نمونه: ستیریزین، فکسوفنادین، لوراتادین
- کاربرد : عالی برای عطسه، خارش و آبریزش بینی (تاثیر کمی روی گرفتگی بینی دارد).
درمان خانگی حساسیت فصلی

برای حساسیت فصلی چی خوبه ؟ علاوه بر اقدامات دارویی ، برخی مواد غذایی و ترکیبات طبیعی نیز می توانند به کاهش علائم حساسیت فصلی کمک کنند. در جدول زیر، مهم ترین این مواد به همراه منابع غذایی آنها آورده شده است:
| ماده | منبعهای غذایی اصلی |
|---|---|
| عسل محلی | عسل تولیدشده در مناطق شمالی و کوهستانی |
| کوئرستین | پیاز، سیب، توتقرمز، کلم بروکلی، چای سبز |
| ویتامین C | مرکبات، کیوی، فلفل دلمهای، توتفرنگی، سبزیجات برگ سبز |
| ویتامین D | نور خورشید، زرده تخممرغ، جگر، ماهی چرب، قارچ آفتابدیده |
| امگا ۳ | سالمون، ساردین، گردو، بذر کتان، تخم کدو |
| پروبیوتیک | ماست پروبیوتیک، کفیر، کلم ترش، کیمچی، تمپه |
سوالات متداول
چرا در تابستان دچار حساسیت فصلی می شویم؟
برخلاف تصور عموم ، در تابستان نیز گرده علف ها و غلات (مانند علف پشمکی، چچم و تیموتی) و همچنین هاگ قارچ ها و کپک ها می توانند عامل حساسیت باشند. به همین دلیل، بسیاری از افراد در اواخر بهار و سراسر تابستان نیز علائم آلرژیک را تجربه می کنند.
آیا حساسیت فصلی می تواند به آسم تبدیل شود؟
بله، حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد افراد مبتلا به رینیت آلرژیک (حساسیت فصلی) در نهایت به آسم آلرژیک مبتلا می شوند. علائمی مانند سرفه خشک شبانه، تنگی نفس یا خس خس سینه هنگام تنفس زنگ خطری برای پیشرفت بیماری است و نیاز به پیگیری فوری دارد.
آیا دستگاه بخور سرد برای حساسیت فصلی مفید است؟
فقط در صورتی مفید است که با آب مقطر و دستگاه کاملا تمیز استفاده شود و رطوبت خانه بین ۴۰ تا ۵۰ درصد بماند؛ در غیر این صورت، کپک و باکتری پخش می کند و علائم را بدتر می کند.